साधनचतुष्टयम्¶
नित्यानित्यवस्तुविवेकः, इहामुत्रार्थफलभोगविरागः, शमादिषट्कसम्पत्तिः, मुमुक्षुत्वं चेति चत्वारि साधनानि साधनचतुष्टयम् इत्युच्यन्ते — वेदान्तशास्त्राध्ययनस्य अधिकारित्वे इदमेव प्रधानं कारणम्।
शमादिषट्कसम्पत्तौ अन्तर्भूतानां शमदमादिपदानां लक्षणानि नानाग्रन्थेषु भिन्नभिन्नरूपेण उक्तानि — अधोलिखितानि परिभाषासूत्राणि तथा सन्दर्भाः द्रष्टव्याः।
परिभाषाः¶
| संज्ञा | परिभाषा | मूलम् |
|---|---|---|
| अध्यासः | अध्यासो नामान्यनिष्ठधर्माणामन्यत्रावभासः | लघुवासुदेवमननम् — पञ्चमवर्णकम् |
| शमः | शमः नाम अन्तःकरणस्य निग्रहः, बाह्येन्द्रियनिग्रहात् पूर्वं मनसः विषयेभ्यः निवर्तनम्। | विवेकचूडामणिः — प्रथमः प्रकरणम् |
सन्दर्भाः¶
- hello — लघुवासुदेवमननम् — पञ्चमवर्णकम्
- शाङ्करभाष्ये स्थितप्रज्ञलक्षणे शमवर्णनम् — श्रीमद्भगवद्गीता — द्वितीयोऽध्यायः